Teklif İste

İhtiyacınız olan ürün için teklif talebinizi bize iletin.

Kalibrasyon Nedir? Ölçü Aleti Kalibrasyonu Ne Sıklıkla Yapılmalı, TÜRKAK Sertifikası

17-11-2026 18:17
Kalibrasyon Nedir? Ölçü Aleti Kalibrasyonu Ne Sıklıkla Yapılmalı, TÜRKAK Sertifikası

Kalibrasyon Nedir? Ölçü Aleti Kalibrasyonu Ne Sıklıkla Yapılmalı, TÜRKAK Sertifikası

Ölçü aleti kalibrasyonu, bir ölçüm cihazının gösterdiği değerlerin, izlenebilirliği belgelenmiş bir referans standardın değerleriyle karşılaştırılması ve aradaki farkın ölçüm belirsizliğiyle birlikte kayıt altına alınmasıdır. Kısacası kalibrasyon, cihazınızın "ne kadar doğru ölçtüğünü" belgeleyen işlemdir.

Multimetre, pens ampermetre, izolasyon test cihazı, termometre veya basınç ölçer fark etmez: Her ölçü aleti zamanla, kullanım koşullarına, darbelere, sıcaklık değişimlerine ve bileşen yaşlanmasına bağlı olarak sapma gösterebilir.

Sapmanın farkına varılmadan yapılan ölçümler; hatalı ürün kabulüne, yanlış bakım kararlarına, denetimlerde uygunsuzluğa ve iş güvenliği risklerine yol açabilir.

Bu rehberde kalibrasyonun ne olduğunu, doğrulamadan farkını, hangi durumlarda zorunlu hâle geldiğini, kalibrasyon periyodunun nasıl belirlendiğini, TÜRKAK akreditasyonunun ne anlama geldiğini ve İnovasyonTest kalibrasyon sürecinin nasıl işlediğini açıklıyoruz.

Kalibrasyon Hizmeti İçin Bize Ulaşın

Kalibrasyon Nedir, Doğrulamadan Farkı Nedir?

Kalibrasyon, belirli koşullar altında bir ölçüm cihazının gösterdiği değerler ile referans standardın sağladığı bilinen değerler arasındaki ilişkiyi belirleyen işlemler bütünüdür. Sonuç, bir kalibrasyon sertifikasıyla belgelenir.

Kalibrasyonun iki temel unsuru vardır:

  • İzlenebilirlik: Kullanılan referans cihazların, kesintisiz bir kalibrasyon zinciriyle ulusal veya uluslararası ölçüm standartlarına bağlı olmasıdır.
  • Ölçüm belirsizliği: Ölçüm sonucunun hangi aralıkta güvenilir olduğunu gösteren sayısal ifadedir. Belirsizliği belirtilmemiş bir ölçüm sonucu eksik kabul edilir.

Kalibrasyon, Doğrulama ve Ayar Arasındaki Fark

Bu üç kavram günlük kullanımda sıkça birbirine karıştırılır:

  • Kalibrasyon: Cihazın sapmasını ölçer ve belgeler. Kalibrasyon tek başına cihazı "düzeltmez".
  • Doğrulama: Kalibrasyon sonuçlarının, cihazın kullanım amacına veya belirlenen kabul kriterlerine (ör. üretici doğruluk sınırları, şirket içi tolerans) uygun olup olmadığının değerlendirilmesidir. Sonuç "uygun" veya "uygun değil" şeklinde ifade edilir.
  • Ayar (justage): Sapması kabul edilemez bulunan cihazın, değerlerini referansa yaklaştırmak için yapılan müdahaledir. Ayar sonrasında cihazın yeniden kalibre edilmesi gerekir.
İşlemSoruduğu soruÇıktı
KalibrasyonCihaz ne kadar sapıyor?Ölçüm sonuçları ve belirsizlik içeren sertifika
DoğrulamaBu sapma kullanım amacım için kabul edilebilir mi?Uygun / uygun değil kararı
AyarSapmayı azaltabilir miyim?Ayarlanmış cihaz; ardından yeni kalibrasyon
Ara kontrolİki kalibrasyon arasında cihaz hâlâ güvenilir mi?İşletme içi kontrol kaydı

Ara Kontrol ve Kalibratörler

İki kalibrasyon arasında cihazın güvenilirliğini izlemek için işletme içinde ara kontroller yapılabilir. Örneğin bir multimetre, bilinen değerde sinyal üreten bir kalibratörle veya referans kabul edilen başka bir cihazla periyodik olarak karşılaştırılabilir.

Proses ve elektriksel ölçümlerde kullanılan referans kaynakları kalibratörler kategorisinde bulabilirsiniz. Ara kontroller akredite kalibrasyonun yerine geçmez; ancak sapmanın erken fark edilmesini sağlar.

Kalibrasyon Neden Zorunlu Olabilir?

Kalibrasyon her durumda yasal bir zorunluluk değildir; ancak birçok sektörde kalite sistemi, müşteri şartnamesi, denetim veya mevzuat gereği fiilen zorunlu hâle gelir.

ISO 9001 ve Kalite Yönetim Sistemleri

ISO 9001:2015 standardının "İzleme ve ölçme kaynakları" maddesi (7.1.5), ürün ve hizmet uygunluğunu doğrulamak için kullanılan ölçüm cihazlarının belirli aralıklarla veya kullanımdan önce, uluslararası veya ulusal ölçüm standartlarına izlenebilir standartlarla kalibre edilmesini ya da doğrulanmasını ister.

Standart ayrıca cihazın kalibrasyon durumunun tanımlanabilir olmasını, cihazın sonuçları geçersiz kılacak ayar, hasar ve bozulmalara karşı korunmasını ve cihaz uygun çıkmadığında daha önceki ölçüm sonuçlarının geçerliliğinin değerlendirilmesini gerektirir.

Denetimler ve Müşteri Şartnameleri

  • Belgelendirme denetimlerinde ölçüm cihazlarının kalibrasyon sertifikaları ve kalibrasyon planı istenir.
  • Otomotiv, savunma, enerji ve medikal gibi sektörlerde müşteri şartnameleri genellikle akredite laboratuvar sertifikası şartı koyar.
  • Kamu ihalelerinde ve proje kabul testlerinde, kullanılan ölçü aletlerinin güncel kalibrasyon sertifikası talep edilebilir.

İş Güvenliği ve Periyodik Kontroller

Elektrik tesisatı, topraklama ve iş ekipmanlarının periyodik kontrollerinde kullanılan ölçüm cihazlarının kalibrasyonlu olması ilgili iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında aranan bir şarttır. Kapsam ve ayrıntılar değişebileceği için yayın tarihindeki güncel yönetmeliği kontrol edin.

Periyodik kontrollerde hangi ölçümlerin yapıldığını elektrik tesisatı periyodik kontrolü yazımızda ele aldık. Bu ölçümlerin raporda geçerli sayılması için kullanılan topraklama, izolasyon ve tesisat test cihazlarının kalibrasyonunun güncel olması gerekir.

Kalibrasyon Periyodu Nasıl Belirlenir?

"Ölçü aleti kaç yılda bir kalibre edilmeli?" sorusunun tek bir doğru cevabı yoktur. Kalibrasyon periyodunu çoğu durumda cihazın kullanıcısı belirler ve bu kararın gerekçelendirilmesi beklenir.

Akredite kalibrasyon laboratuvarları genellikle sertifika üzerinde bir sonraki kalibrasyon tarihini kendiliğinden belirlemez; bu bilgi müşteri talebiyle eklenebilir. Bu nedenle periyot kararı işletmenin kalite sisteminde tanımlanmalıdır.

Periyodu Etkileyen Faktörler

  • Üretici önerisi: Birçok el tipi ölçü aleti için üreticiler kalibrasyon aralığı önerir; doğruluk değerleri bu aralığa göre verilir.
  • Kullanım sıklığı: Her gün sahada kullanılan bir cihaz ile yılda birkaç kez kullanılan bir cihazın riski aynı değildir.
  • Çalışma ortamı: Toz, nem, titreşim, sıcaklık değişimleri ve taşıma koşulları sapmayı hızlandırır.
  • Ölçümün kritikliği: Güvenlik, ürün kabulü veya faturalandırma gibi kritik kararlara dayanak olan ölçümlerde periyot kısaltılabilir.
  • Kalibrasyon geçmişi: Önceki sertifikalardaki sapmaların eğilimi en değerli veridir. Sapması sürekli toleransa yakın çıkan cihazın periyodu kısaltılmalıdır.
  • Olaylar: Düşme, aşırı yüklenme, sigorta atması veya tamir sonrasında periyot beklenmeden kalibrasyon yapılmalıdır.

Pratik Başlangıç Yaklaşımı

Elektriksel el tipi ölçü aletlerinde yaygın uygulama, yıllık kalibrasyonla başlamak ve kalibrasyon geçmişine göre periyodu uzatmak veya kısaltmaktır. Kalibrasyon aralıklarının belirlenmesine ilişkin uluslararası kılavuzlar (ör. ILAC-G24 / OIML D 10) bu yaklaşımın nasıl sistematik hâle getirileceğini açıklar.

DurumÖnerilen yaklaşım
Yeni cihaz, geçmiş verisi yokÜretici önerisi veya yıllık periyotla başlayın
Ardışık kalibrasyonlarda sapma çok düşükGerekçelendirerek periyodu uzatmayı değerlendirin
Sapma toleransa yakın veya dışındaPeriyodu kısaltın, önceki ölçümleri gözden geçirin
Ağır saha koşulları, yoğun kullanımDaha kısa periyot ve ara kontroller planlayın
Düşme, hasar, tamirPeriyodu beklemeden kalibrasyon yaptırın

Multimetre Kalibrasyonu Nasıl Yapılır?

Multimetre kalibrasyonu, en yaygın talep edilen elektriksel kalibrasyon türlerinden biridir. Kalibrasyonda cihazın kullanılan fonksiyonları ve kademeleri, referans kalibratörün ürettiği bilinen değerlerle karşılaştırılır.

Tipik olarak kontrol edilen fonksiyonlar şunlardır:

  • DC ve AC gerilim (farklı kademe ve frekanslarda)
  • DC ve AC akım
  • Direnç
  • Kullanılıyorsa frekans, kapasitans ve sıcaklık fonksiyonları

Kalibrasyon noktalarının sayısı ve seçimi, sertifikanın kapsamını belirler. Örneğin yalnızca gerilim ölçümünde kullanılan bir cihaz ile tüm fonksiyonları kullanılan bir cihazın kalibrasyon kapsamı farklı planlanabilir. Kapsamı belirlerken cihazın hangi ölçümlerde kullanıldığını laboratuvarla paylaşmak önemlidir.

Multimetre seçerken doğruluk ve kategori değerlerinin nasıl okunduğunu multimetre nasıl seçilir rehberimizde bulabilirsiniz.

Kalibrasyona Gönderilen Diğer Cihazlar

  • Pens ampermetreler ve kaçak akım pensleri
  • İzolasyon test cihazları (megger)
  • Topraklama ve çok fonksiyonlu tesisat test cihazları
  • Güç ve enerji analizörleri
  • Termometreler, nem ölçerler ve basınç ölçerler
  • Termal kameralar ve kızılötesi termometreler

TÜRKAK Akreditasyonu Ne Demek?

TÜRKAK, Türk Akreditasyon Kurumu'dur. Kalibrasyon laboratuvarlarını, ISO/IEC 17025 standardına göre teknik yeterlilik ve kalite yönetimi açısından değerlendirir ve belirli bir kapsam için akredite eder.

Akreditasyon, laboratuvarın genel olarak "iyi" olduğunu değil, belirli ölçüm büyüklüklerinde, belirli aralıklarda ve belirli belirsizliklerle yetkin olduğunu gösterir. Bu nedenle sertifikanın akreditasyon kapsamında düzenlenip düzenlenmediği kontrol edilmelidir.

TÜRKAK, Avrupa ve uluslararası akreditasyon kuruluşlarıyla karşılıklı tanınma anlaşmalarına taraftır. Bu sayede TÜRKAK akrediteli sertifikalar, anlaşmaya taraf ülkelerde de kabul görür.

TÜRKAK Kalibrasyon Sertifikasında Neler Bulunur?

  • TÜRKAK akreditasyon markası ve laboratuvarın akreditasyon numarası
  • Cihazın marka, model ve seri numarası
  • Kalibrasyon tarihi ve kalibrasyon yapılan ortam koşulları
  • Kullanılan referans cihazlar ve izlenebilirlik bilgisi
  • Kalibrasyon yöntemi
  • Her ölçüm noktası için referans değer, cihaz değeri ve ölçüm belirsizliği
  • Yetkili imzalar

Akrediteli Sertifika, Fabrika Belgesi ve Üretici ISO Sertifikası

Belge türüKim düzenler?Ne zaman tercih edilir?
Fabrika kalibrasyon / test belgesiÜretici, üretim aşamasındaCihazın yeni olarak doğru çıktığını gösterir; denetimlerde çoğu zaman tek başına yeterli görülmez
Üretici ISO kalibrasyon sertifikasıÜretici veya üreticinin kalibrasyon birimiİzlenebilir, belgeli kalibrasyon gereken kalite kayıtları
Akredite kalibrasyon sertifikası (TÜRKAK, DAkkS vb.)Akredite kalibrasyon laboratuvarıMüşteri şartnamesi, denetim ve resmi nitelikli ölçümler

Hangi belge türünün gerektiği, kalite sisteminizin ve müşteri şartnamelerinin şartlarına bağlıdır. Emin değilseniz denetim ekibinizin veya müşterinizin beklediği belge türünü önceden teyit edin.

Testo Kalibrasyon Sertifikaları

İnovasyonTest'in yetkili satıcısı olduğu Testo, kendi cihazları için ISO kalibrasyon sertifikaları ve akredite (DAkkS) kalibrasyon sertifikaları sunar. Bu sertifikalar sitede sabit fiyatla listelenmez; kapsam ve teslim süresine göre teklifle sağlanır.

Örneğin Testo ISO Kalibrasyon Sertifikası 0520 1000, elektriksel ölçüm yapan cihaz veya sensörlerin ISO standardına uygun kalibrasyonunu belgeler:

  • Her kanal için 10 ölçüm noktasında kalibrasyon
  • Elektriksel ölçüm cihazları için ISO kalibrasyon sertifikası
  • Testo sipariş numarası: 0520 1000

Kalibrasyon kanal bazında yapıldığından, birden fazla ölçüm fonksiyonu veya kanalı olan cihazlarda kaç kanalın belgeleneceğinin önceden netleştirilmesi gerekir. Cihazınızın modelini ve kalibre edilmesini istediğiniz büyüklükleri teklif formunda belirtmeniz yeterlidir.

Testo ürün gamının tamamı Testo marka sayfasında listelenmektedir. Testo kalibrasyon sertifikaları için güncel fiyat ve teslim süresi bilgisini almak üzere teklif isteyin.

İnovasyonTest Kalibrasyon Süreci (7–10 Gün)

İnovasyonTest, ölçü aletlerinin TÜRKAK akrediteli kalibrasyonunu iş ortağı olan akredite kalibrasyon laboratuvarı aracılığıyla sağlar. Kalibrasyon sertifikası ücretlidir; ücret cihaz tipine, ölçüm fonksiyonlarına ve kalibrasyon noktalarının sayısına göre belirlenir.

Süreç Adım Adım

  1. Talep: Teklif formu, WhatsApp hattı veya e-posta üzerinden cihazın marka, model ve seri numarasını, kullandığınız ölçüm fonksiyonlarını ve özel isteklerinizi iletirsiniz.
  2. Kapsam ve teklif: Kalibrasyon kapsamı ve noktaları netleştirilir, size teklif sunulur.
  3. Cihaz gönderimi: Onay sonrasında cihaz, varsa probları ve aksesuarlarıyla birlikte gönderilir.
  4. Kalibrasyon: Cihaz, iş ortağımız akredite laboratuvarda kontrollü ortam koşullarında, izlenebilir referans cihazlarla kalibre edilir.
  5. Sertifika ve iade: TÜRKAK akrediteli kalibrasyon sertifikası düzenlenir ve cihaz size geri gönderilir. Toplam süre genellikle 7–10 gündür.

Sapma tespit edilen veya arızalı çıkan cihazlar için ayar, onarım ya da yenileme seçenekleri ayrıca sizinle paylaşılır.

Yeni Cihaz Alırken Kalibrasyon Sertifikası

İnovasyonTest'ten alınan birçok ölçü aleti, talep edilmesi hâlinde ek ücretle TÜRKAK akrediteli kalibrasyon sertifikasıyla teslim edilebilir. Bu seçenek, cihazın ilk günden denetime hazır olmasını sağlar ve kalibrasyon geçmişinin baştan oluşturulmasına yardımcı olur.

Cihazı Kalibrasyona Gönderirken Dikkat Edilecekler

  • Cihazı temiz, pilleri dolu ve çalışır durumda gönderin.
  • Kullandığınız probları, pensleri ve test kablolarını da ekleyin; özellikle sensörü ayrı olan cihazlarda kalibrasyon set olarak yapılabilir.
  • Arıza veya şüpheli davranış varsa bunu talebinizde belirtin.
  • Önceki kalibrasyon sertifikasının bir kopyasını paylaşmak, sapma eğiliminin değerlendirilmesini kolaylaştırır.
  • Darbeye karşı uygun şekilde paketleyin.

Kalibrasyonda Sık Yapılan Hatalar

  1. Kalibrasyon sertifikasını yalnızca bir "evrak" olarak görmek ve sonuçlardaki sapmaları incelememek.
  2. Cihazın kullanılan fonksiyonlarını ve kademelerini kapsama dahil etmemek.
  3. Akreditasyon kapsamını kontrol etmeden sertifikayı kabul etmek.
  4. Cihaz uygun çıkmadığında, önceki dönemde yapılan ölçümlerin geçerliliğini değerlendirmemek.
  5. Düşme, aşırı yüklenme veya tamir sonrasında kalibrasyonu bir sonraki periyoda bırakmak.
  6. Kalibrasyon etiketini ve cihaz envanterini güncel tutmamak.
  7. Sensör veya probu ayrı cihazlarda yalnızca ana üniteyi kalibre ettirmek.

Ölçü Aleti Kalibrasyonu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kalibrasyon nedir?

Kalibrasyon, bir ölçüm cihazının gösterdiği değerlerin izlenebilir referans standartlarla karşılaştırılması ve sapmanın ölçüm belirsizliğiyle birlikte belgelenmesidir.

Ölçü aleti kalibrasyonu kaç yılda bir yapılmalı?

Tek bir zorunlu periyot yoktur. Elektriksel el tipi ölçü aletlerinde yıllık periyot yaygın bir başlangıçtır; üretici önerisi, kullanım yoğunluğu, ortam koşulları ve kalibrasyon geçmişine göre periyot uzatılabilir veya kısaltılabilir.

TÜRKAK kalibrasyon sertifikası ne işe yarar?

TÜRKAK akrediteli sertifika, kalibrasyonun ISO/IEC 17025'e göre akredite edilmiş bir laboratuvar tarafından, akreditasyon kapsamında yapıldığını gösterir. Denetimlerde ve müşteri şartnamelerinde genellikle bu tür sertifikalar istenir.

Kalibrasyon ile doğrulama aynı şey mi?

Hayır. Kalibrasyon sapmayı ölçer ve belgeler; doğrulama ise bu sapmanın kullanım amacı için kabul edilebilir olup olmadığına karar verir.

Kalibrasyon cihazı düzeltir mi?

Kalibrasyon tek başına cihazı düzeltmez. Sapma kabul edilemezse ayar yapılır ve ardından cihaz yeniden kalibre edilir.

Yeni aldığım cihazın kalibrasyonu gerekir mi?

Yeni cihazlar genellikle üretici test veya kalibrasyon belgesiyle gelir. Kalite sisteminiz veya müşteriniz akredite sertifika istiyorsa cihazı satın alırken TÜRKAK akrediteli kalibrasyon sertifikası talep edebilirsiniz.

Multimetre kalibrasyonu ne kadar sürer?

İnovasyonTest üzerinden gönderilen cihazlarda kalibrasyon ve sertifika süreci genellikle 7–10 gündür. Süre, cihaz tipine ve kalibrasyon kapsamına göre değişebilir.

Kalibrasyon sertifikası ücretli mi?

Evet. Kalibrasyon sertifikası ücretlidir; ücret cihaz tipine, fonksiyonlara ve kalibrasyon noktalarının sayısına göre belirlenir. Güncel bilgi için teklif isteyebilirsiniz.

Testo cihazları için hangi kalibrasyon sertifikaları alınabilir?

Testo cihazları için ISO kalibrasyon sertifikaları ve akredite kalibrasyon sertifikaları teklifle sağlanır. Cihaz modelini ve kalibre edilecek büyüklükleri teklif formunda belirtmeniz yeterlidir.

Sonuç: Doğru Ölçüm, Güncel Kalibrasyonla Başlar

Ölçü aleti kalibrasyonu, ölçüm sonuçlarına güvenebilmenin temelidir. Kalibrasyon sapmayı belgeler, doğrulama bu sapmanın kabul edilebilirliğine karar verir; periyot ise cihazın kullanımına ve geçmişine göre gerekçelendirilerek belirlenir.

ISO 9001 denetimleri, müşteri şartnameleri ve periyodik kontroller için TÜRKAK akrediteli sertifika çoğu zaman beklenen belgedir. Sertifikayı alırken akreditasyon kapsamını, ölçüm noktalarını ve belirsizlik değerlerini kontrol etmek gerekir.

İnovasyonTest, iş ortağı akredite laboratuvar aracılığıyla ücretli TÜRKAK akrediteli kalibrasyon hizmeti sunar ve süreç genellikle 7–10 gün sürer. Testo ISO ve akredite kalibrasyon sertifikaları ise teklifle sağlanır.

Kalibratörler

Testo Ölçüm Cihazları

Testo ISO Kalibrasyon Sertifikası 0520 1000

Kalibrasyon Teklif Formu

Ölçü aletleriniz için kalibrasyon planı oluşturmak, toplu kalibrasyon teklifi almak veya hangi sertifika türünün gerektiğini netleştirmek için İnovasyonTest teknik ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.

İnovasyonTest | Profesyonel Test ve Ölçü Cihazları

Blog Etiketleri :
ideasoft e-ticaret paketleri ile hazırlandı.