Teklif İste

İhtiyacınız olan ürün için teklif talebinizi bize iletin.

UPS Akü İç Direnci Nasıl Ölçülür? Adım Adım Akü Testi

18-11-2026 17:44
UPS Akü İç Direnci Nasıl Ölçülür? Adım Adım Akü Testi

UPS Akü İç Direnci Nasıl Ölçülür? Adım Adım Akü Testi

Akü iç direnç ölçümü, UPS sistemlerinde ve sabit akü gruplarında bozulmaya başlayan aküleri, kesinti anında sorun çıkarmadan önce fark etmenin pratik yollarından biridir. Akünün uç gerilimi normal görünse bile iç direnci yükselmiş bir akü, yük altında beklenen akımı veremeyebilir.

UPS akü grupları genellikle seri bağlı çok sayıda aküden oluşur. Gruptaki tek bir zayıf akü, tüm dizinin yedekleme süresini ve güvenilirliğini etkileyebilir. Bu yüzden periyodik bakımda her akünün iç direnci ve gerilimi ayrı ayrı ölçülüp kayıt altına alınır.

Bu rehberde iç direncin akü hakkında neler söylediğini, ölçüm öncesi güvenlik hazırlığını, sıfır ayarının neden önemli olduğunu ve Hioki BT3554 serisi akü test cihazıyla adım adım ölçümün nasıl yapıldığını anlatıyoruz.

Ayrıca ölçüm sonuçlarının nasıl kaydedileceğini, trend takibinin neden tek ölçümden daha anlamlı olduğunu ve sahadaki akü yerleşimine göre prob seçimini ele alıyoruz.

Akü Test Cihazlarını İnceleyin

İç Direnç Neden Aküyü Anlatır?

Her akünün plakaları, elektroliti, bağlantı parçaları ve kutup başları akımın akışına karşı küçük bir direnç oluşturur. Bu toplam direnç, akünün iç direnci olarak adlandırılır ve genellikle miliohm (mΩ) seviyesindedir.

Akü yaşlandıkça veya zarar gördükçe iç direnç çoğu durumda artar. İç direnci artan bir akü, yük bağlandığında gerilimini daha hızlı kaybeder ve kapasitesinin bir bölümünü kullanamaz hale gelebilir.

Uç Gerilimi Tek Başına Neden Yeterli Değildir?

Şarj altında bekleyen bir UPS aküsünün gerilimi, akü içten bozulmaya başlamış olsa bile uzun süre normal aralıkta kalabilir. Gerilim ölçümü akünün şarj durumu hakkında bilgi verir, ancak akünün yük altında ne kadar akım verebileceğini tek başına göstermez.

İç direnç ve gerilim birlikte değerlendirildiğinde tablo netleşir. Bu nedenle akü test cihazları her iki değeri aynı anda ölçer ve sonucu birlikte yorumlar.

İç Direnci Artıran Başlıca Nedenler

  • Aküde doğal yaşlanma ve plakalardaki kimyasal değişimler
  • Kapalı (VRLA) akülerde elektrolit kaybı ve kuruma
  • Uzun süre düşük şarjda bekleme sonucu plakalarda sülfatlaşma
  • Yüksek ortam sıcaklığı nedeniyle hızlanan bozulma
  • Kutup başlarında ve bağlantı noktalarında korozyon veya gevşeklik
  • İç bağlantılarda hasar veya üretim kaynaklı farklılıklar

Bu nedenlerin bir kısmı akünün kendisiyle, bir kısmı ise bağlantılarla ilgilidir. Doğru yerden ölçüm yapmak, sorunun akünün içinde mi yoksa bağlantıda mı olduğunu ayırmaya yardımcı olur.

AC Empedans Yöntemi Nedir?

Hioki BT3554 serisi, iç direnci 1 kHz frekansında küçük bir AC test sinyaliyle ölçer. Bu yöntemde aküden büyük bir yük akımı çekilmez; bu sayede akü, bağlı olduğu UPS'ten ayrılmadan ve sistem devredeyken test edilebilir.

Ölçüm sırasında cihaz aküye küçük bir test akımı uygular ve oluşan gerilim cevabından direnci hesaplar. BT3554 serisinde bu test akımı ölçüm kademesine göre 160 mA, 16 mA veya 1,6 mA'dir.

AC empedans yöntemiyle elde edilen değer, farklı yöntem ve frekanslarla ölçülen değerlerle birebir aynı olmayabilir. Bu yüzden karşılaştırmalar aynı cihaz tipi ve aynı yöntemle yapılmalıdır.

Güvenlik ve Hazırlık

Güvenlik uyarısı: UPS akü grupları yüksek kısa devre akımı verebilir ve toplam dizi gerilimi tehlikeli seviyelere ulaşabilir. Akü odasında ölçüm yalnızca yetkin personel tarafından, uygun kişisel koruyucu donanım ve işletmenin çalışma prosedürlerine uygun şekilde yapılmalıdır.

Akü test cihazının giriş sınırı mutlaka dikkate alınmalıdır. Hioki BT3554 serisinin maksimum giriş gerilimi 60 V DC'dir ve cihaz AC girişe uygun değildir. Bu nedenle ölçüm her akü bloğunun kendi kutup başlarından yapılır; toplam dizi gerilimi 60 V'u aşan bir grupta problar dizinin iki ucuna bağlanmamalıdır.

Ölçüm Öncesi Kontrol Listesi

  • UPS üreticisinin ve işletmenin akü bakım talimatlarını gözden geçirin.
  • Yalıtımlı eldiven, koruyucu gözlük ve uygun iş kıyafeti kullanın.
  • Saat, yüzük ve metal takıları çıkarın; yalıtımsız el aletlerini akü üzerine bırakmayın.
  • Akü odasının havalandırmasını ve ortam sıcaklığını kontrol edin.
  • Akülerde şişme, sızıntı, çatlak veya aşırı ısınma belirtisi olup olmadığına bakın.
  • Test cihazının pillerini, problarını ve prob uçlarını kontrol edin.
  • Ölçülecek akü sayısını ve numaralandırma düzenini önceden belirleyin.

Gözle görülür hasarı olan, şişmiş veya sızdıran bir aküde ölçüme devam etmek yerine durumu yetkili servis veya UPS sorumlusuyla değerlendirin.

Referans Bilgileri Hazırlayın

İç direnç ölçümünün anlamlı olması için karşılaştırma yapılacak bir referans gerekir. Bu referans, akü üreticisinin teknik verisi veya aynı modeldeki yeni bir akünün aynı cihazla ölçülmüş değeri olabilir.

Akü modeli, kapasitesi, kurulum tarihi ve daha önceki ölçüm kayıtları elinizdeyse yorum çok daha güvenilir olur. Referans değerin nasıl belirleneceğini Akü İç Direnç Değeri Kaç Olmalı? yazımızda ayrıntılı olarak ele alıyoruz.

Sıfır Ayarı

Miliohm seviyesinde yapılan ölçümlerde prob kablolarının ve uçların kendi direnci sonucu etkileyebilir. Sıfır ayarı, bu etkiyi ölçümden önce dengeleyerek cihazın gerçekten akünün iç direncini göstermesine yardımcı olur.

BT3554 serisinin standart aksesuarları arasında bir adet sıfır ayar plakası (0 Adj Board) bulunur. Sıfır ayarı, kullanılacak prob takılıyken ve kullanım kılavuzunda tarif edilen yöntemle bu plaka üzerinde yapılır.

Sıfır Ayarı Ne Zaman Yapılmalı?

  • Cihaz ilk kez kullanılmadan önce
  • Prob değiştirildiğinde veya farklı bir prob takıldığında
  • Prob uç pimleri yenilendiğinde
  • Ortam sıcaklığı belirgin şekilde değiştiğinde
  • Ölçüm değerlerinde beklenmedik kayma görüldüğünde

Sıfır ayarı her prob için ayrıdır. Örneğin düz uçlu probla yapılan sıfır ayarı, açılı uçlu proba geçildiğinde tekrarlanmalıdır.

Sıfır Ayarında Dikkat Edilecekler

Plakanın temiz ve hasarsız olduğundan emin olun. Prob uçlarının plakaya tam ve dik temas etmesi, sıfır ayarının doğru yapılması için önemlidir.

Aşınmış prob uçlarıyla yapılan sıfır ayarı, sonraki ölçümlerde tutarsızlığa yol açabilir. Uçlar aşındığında önce uç pimleri yenilenmeli, ardından sıfır ayarı tekrarlanmalıdır.

Adım Adım Akü İç Direnç Ölçümü

Aşağıdaki adımlar UPS ve sabit akü gruplarında genel bir uygulama sırasını özetler. Cihazın kullanım kılavuzu ve UPS üreticisinin talimatları her zaman önceliklidir.

  1. Akü grubunun numaralandırmasını kontrol edin ve ölçüme hangi aküden başlanacağını belirleyin.
  2. Cihazı açın, uygun direnç ve gerilim kademesini seçin. Tipik 12 V monoblok akülerde gerilim için ±60 V kademesi uygundur.
  3. Kullanılacak probla sıfır ayarını yapın.
  4. Kayıt yapılacaksa ilgili profili (konum, UPS ve akü numarası) seçin.
  5. Kırmızı probu akünün pozitif, siyah probu negatif kutup başına dik ve sabit şekilde temas ettirin.
  6. Değer sabitlenene kadar probları hareket ettirmeyin. Otomatik hold fonksiyonu değer sabitlendiğinde ölçümü tutar.
  7. İç direnç, gerilim ve varsa karşılaştırıcı (PASS/WARNING/FAIL) sonucunu kontrol edin.
  8. Ölçümü belleğe kaydedin ve bir sonraki aküye geçin.
  9. Tüm aküler bittikten sonra şüpheli değerleri tekrar ölçerek doğrulayın.

Problar Nereye Temas Etmeli?

İç direnç ölçümünde probların doğrudan akü kutup başına temas etmesi önerilir. Bağlantı barası, cıvata başı veya kablo pabucu üzerinden yapılan ölçümlere bağlantı direnci de eklenir.

Her bakımda probların aynı noktalara temas etmesi, ölçümler arası karşılaştırmayı tutarlı hale getirir. Ölçüm noktalarını bakım talimatında tanımlamak iyi bir uygulamadır.

Bağlantı Direncini Ayrıca Kontrol Etmek

Bazı bakım programlarında aküler arasındaki bağlantı çubuklarının direnci de ayrıca kaydedilir. BT3554 serisi akü bağlantı dirençlerinin profil bazında kaydı ve takibi için de kullanılabilir.

Bir akünün iç direnci normal, ancak iki akü arasındaki bağlantı direnci yüksekse sorun büyük ihtimalle gevşek cıvata, korozyon veya kirli temas yüzeyindedir.

Ölçüm Kaç Saniye Sürer?

Hioki'nin verilerine göre BT3554 serisinde ölçüm ve kayıt en hızlı 2 saniyede tamamlanır. Ölçüm süresi 100 ms, tepki süresi yaklaşık 1,6 saniyedir.

Bu hız, yüzlerce akünün bulunduğu veri merkezlerinde bakım süresini kısaltır. Yine de her akü için değerin sabitlenmesini beklemek, hızdan daha önemlidir.

UPS Çalışırken Ölçüm ve Gürültü

UPS'in invertör ve doğrultucu devreleri, akü hattında elektriksel gürültü oluşturabilir. BT3554 serisi Hioki'nin gürültü azaltma teknolojisine sahiptir ve gerektiğinde gürültü frekansından kaçınma fonksiyonu kullanılabilir.

Değerler kararsızsa probların temasını kontrol edin, ölçümü tekrarlayın ve gerekirse UPS'in çalışma durumunu not ederek ölçüm koşullarını kayda geçirin.

Kayıt ve Trend Takibi

Tek bir iç direnç ölçümü, akünün o andaki durumu hakkında fikir verir. Asıl değerli bilgi ise aynı akünün aylar ve yıllar içinde nasıl değiştiğidir.

Bu nedenle ölçümlerin akü numarası, tarih ve ortam koşullarıyla birlikte düzenli olarak kaydedilmesi gerekir.

BT3554 Belleği ve Profil Yapısı

BT3554 serisi 6.000 veri setine kadar ölçüm kaydedebilir. Kayıtlar; konum, UPS yönetim numarası gibi cihaz bilgisi ve akü numarası içeren profil bilgisine bağlanır. Cihazda 100 profil tanımlanabilir ve profil başına akü numarası 1–500 aralığında belirlenebilir.

Kaydedilen veride tarih ve saat, direnç, gerilim ve sıcaklık değerleri ile karşılaştırıcı eşiği ve değerlendirme sonucu yer alır.

GENNECT Cross ve Excel'e Aktarım

Opsiyonel Z3210 kablosuz adaptör takıldığında ölçümler Bluetooth ile ücretsiz GENNECT Cross uygulamasına aktarılabilir. Uygulamada fotoğraflı raporlar hazırlanabilir ve ölçüm navigatörü bir sonraki akü numarasını sesli olarak bildirir.

Excel Direct Input fonksiyonuyla değerler doğrudan Excel dosyasına girilebilir. Z3210 kullanılmadığında bellek verileri USB ile bilgisayara aktarılabilir.

Karşılaştırıcı ile Anında Değerlendirme

BT3554 serisi ölçülen değerleri önceden ayarlanan eşiklerle karşılaştırır, sonucu ekranda gösterir ve sesli uyarı verir. Cihaza 200 eşik tablosu kaydedilebilir.

Gerilim durumuİç direnç durumuKarşılaştırıcı sonucu
Gerilim yüksekDirenç düşükPASS
Gerilim yüksekDirenç ortaWARNING
Gerilim yüksekDirenç yüksekFAIL
Gerilim düşükDirenç düşük veya ortaWARNING
Gerilim düşükDirenç yüksekFAIL

WARNING veya FAIL sonucunda sesli uyarıya kırmızı arka ışık eşlik eder. Eşik değerleri akü üreticisinin spesifikasyonlarına, akü tipine ve kapasitesine göre belirlenmelidir.

Trend Takibinde Pratik Öneriler

  • Yeni kurulan akü grubunda ilk ölçümü referans olarak kaydedin.
  • Ölçümleri düzenli aralıklarla ve benzer çalışma koşullarında tekrarlayın.
  • Her aküyü hem kendi geçmişiyle hem de aynı gruptaki diğer akülerle karşılaştırın.
  • Gruptaki ortalamadan belirgin şekilde ayrışan aküleri işaretleyin ve takip sıklığını artırın.
  • Ortam sıcaklığını ölçüm kaydına ekleyin.

Trend takibi, bir akünün değiştirilmesi gerektiğine karar verirken tek ölçüme göre çok daha sağlam bir temel sunar.

Prob Seçimi

Akü iç direnç ölçümünde prob, en az cihaz kadar önemlidir. Probun kutup başına iyi temas etmesi, ölçümün tekrarlanabilirliğini doğrudan etkiler.

Hioki BT3554 serisinde kullanılan pim tipi problar koaksiyel uç yapısına sahiptir: merkezde SENSE, dış kısımda SOURCE terminali bulunur. Bu yapı, akım ve gerilim hatlarını ayırarak düşük dirençlerin daha doğru ölçülmesine yardımcı olur.

Hioki 9465-10 Düz Uçlu Pim Tipi Prob

Hioki 9465-10 pim tipi test probu, düz pogo pin uçlu ve yaklaşık 1.900 mm toplam uzunluğa sahiptir. Maksimum nominal gerilimi 60 V DC, uç çapı 2,9 mm'dir.

Üstten erişilebilen kutup başlarında ve konnektör kapağındaki kontrol deliğinden yapılan ölçümlerde pratik bir seçenektir.

Hioki L2020 Açılı Uçlu Pim Tipi Prob

Hioki L2020 pim tipi test probu, açılı pogo pin uçlu ve yaklaşık 1.940 mm toplam uzunluğa sahiptir. Gerilim, uç ölçüsü ve temas basıncı değerleri 9465-10 ile aynıdır.

L şeklindeki uç, akü raflarının derinlerindeki veya dağıtım panoları gibi dar alanlara yerleştirilmiş akülerin kutup başlarına erişimi kolaylaştırır.

BT3554 Versiyonları ve Pakete Dahil Problar

BT3554 serisinin üç versiyonunda ana cihaz ve teknik özellikler aynıdır; fark pakete dahil edilen probdur.

ModelPakete dahil probUygun durum
Hioki BT3554-50Prob dahil değil (yalnızca cihaz)Elinde uyumlu prob olan veya probu ayrıca seçmek isteyen kullanıcılar
Hioki BT3554-519465-10 düz uçlu pim tipi probÜstten erişilebilen kutup başları, genel UPS bakımı
Hioki BT3554-52L2020 açılı uçlu pim tipi probRaf içi, dar ve derin yerleşimli akü grupları

Hangi versiyonun sizin akü yerleşiminize uygun olduğunu Hioki BT3554-50, BT3554-51 ve BT3554-52 Farkı yazımızda karşılaştırmalı olarak anlatıyoruz.

Hioki BT3554 Serisi Teknik Özet

Aşağıdaki değerler İnovasyonTest ürün sayfalarındaki Hioki teknik verilerinden alınmıştır ve üç versiyon için ortaktır.

ÖzellikDeğer
Direnç ölçüm aralığı3 mΩ – 3 Ω, 4 kademe (en yüksek çözünürlük 1 µΩ)
Direnç doğruluğu±%0,8 rdg ±6 dgt (3 mΩ kademesinde ±%1,0 rdg ±8 dgt)
Gerilim ölçüm aralığı±6 V / ±60 V, 2 kademe
Gerilim doğruluğu±%0,08 rdg ±6 dgt
Test sinyali frekansı1 kHz ±30 Hz
Maksimum giriş gerilimi60 V DC (AC giriş yok)
Sıcaklık ölçümü-10 °C – 60 °C (uygun sıcaklık sensörlü probla)
Bellek6.000 veri seti, 100 profil
ArayüzUSB; Bluetooth (opsiyonel Z3210 ile)
Güç8 × AA alkalin pil, yaklaşık 8,3 saat sürekli çalışma
Ağırlık960 g (piller ve koruyucu kılıf dahil)

Cihaz kurşun-asit akülerin yanı sıra nikel-kadmiyum ve nikel-metal hidrit akülerde de iç direnç ve gerilime dayalı karşılaştırmalı değerlendirme için kullanılabilir. Ürünlerde 3 yıl üretici garantisi bulunur.

Fluke Alternatifi Olarak Hioki BT3554

UPS ve akü bakımında Fluke BT500 serisi de sıkça değerlendirilen çözümler arasındadır. Fluke BT508, BT510, BT520 ve BT521 modellerinin farklarını Fluke BT508, BT510, BT520 ve BT521 Batarya Analizörü Seçimi yazımızda inceleyebilirsiniz.

Hioki BT3554 serisi ise 60 V DC giriş sınırıyla tek tek akü bloklarının iç direnç ve gerilim ölçümüne odaklanan, kompakt ve pille çalışan bir çözümdür. Seçim yapılırken akü grubunun yapısı, ölçülecek akü sayısı, raporlama ihtiyacı ve bütçe birlikte değerlendirilmelidir.

İnovasyonTest, Hioki ve Fluke yetkili satıcısıdır; iki markanın akü test cihazlarını ihtiyacınıza göre karşılaştırmanıza yardımcı olabiliriz.

Akü İç Direnç Ölçümünde Sık Yapılan Hatalar

  1. Sıfır ayarı yapmadan veya prob değiştirdikten sonra sıfır ayarını tekrarlamadan ölçüme başlamak.
  2. Probları kutup başı yerine bağlantı barası veya cıvata başı üzerinden temas ettirmek.
  3. Değer sabitlenmeden probu kaldırmak ya da ölçüm sırasında probu oynatmak.
  4. Toplam dizi gerilimi cihazın 60 V DC giriş sınırını aşan bir grupta probları dizinin iki ucuna bağlamak.
  5. Farklı cihaz veya farklı ölçüm yöntemiyle alınmış değerleri doğrudan karşılaştırmak.
  6. Yalnızca bir kez ölçüm yapıp trend kaydı tutmamak.
  7. Akü üreticisinin verisine veya referans aküye bakmadan genel bir sayıyı sınır kabul etmek.
  8. Aşınmış prob uçlarıyla ölçüme devam etmek.
  9. Akü sıcaklığını ve şarj durumunu kayda geçirmemek.

Akü İç Direnç Ölçümü Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

UPS aküsü sökülmeden iç direnç ölçülebilir mi?

Evet. Hioki BT3554 serisi iç direnci 1 kHz AC empedans yöntemiyle ölçtüğü için akü, bağlı olduğu UPS'ten ayrılmadan ve sistem devredeyken test edilebilir. Çalışma yetkin personel tarafından yapılmalıdır.

Akü iç direnci multimetre ile ölçülür mü?

Hayır. Standart multimetrenin direnç fonksiyonu gerilim altındaki bir akünün miliohm seviyesindeki iç direncini ölçmek için uygun değildir. Bu iş için akü test cihazı kullanılmalıdır.

Akü iç direnç ölçümü ne sıklıkla yapılmalı?

Ölçüm sıklığı UPS üreticisinin önerilerine, sistemin kritikliğine ve akü yaşına göre belirlenir. Akü yaşlandıkça veya şüpheli değerler görüldükçe ölçüm aralığı kısaltılabilir.

Sıfır ayarı her ölçümde yapılmalı mı?

Her ölçümde gerekmez; ancak cihaz ilk kullanıldığında, prob veya prob ucu değiştiğinde ve ortam koşulları belirgin şekilde değiştiğinde tekrarlanmalıdır.

PASS, WARNING ve FAIL eşikleri nasıl belirlenir?

Eşikler akü üreticisinin spesifikasyonlarına, akü tipine ve kapasitesine göre belirlenir. Hioki, değerlendirmenin yeni veya referans bir akünün iç direnci ve uç gerilimi esas alınarak yapılmasını önerir.

Hioki BT3554 hangi akü tiplerinde kullanılır?

UPS ve sabit akü gruplarındaki kurşun-asit akülerin yanı sıra nikel-kadmiyum ve nikel-metal hidrit akülerde de karşılaştırmalı değerlendirme için kullanılabilir. Maksimum giriş gerilimi 60 V DC'dir.

Açık tip (sulu) akülerde iç direnç ölçümü işe yarar mı?

Yarar, ancak Hioki'ye göre açık tip kurşun-asit ve alkalin akülerde iç direnç değişimi daha küçük olduğundan bozulmanın yalnızca iç dirençle tespiti daha zor olabilir. Bu akülerde trend takibi ve diğer bakım kontrolleri birlikte değerlendirilmelidir.

Ölçüm sonuçlarını rapora nasıl aktarabilirim?

Bellek verileri USB ile bilgisayara aktarılabilir. Opsiyonel Z3210 adaptörle GENNECT Cross uygulamasına Bluetooth aktarımı ve Excel Direct Input fonksiyonuyla Excel'e doğrudan veri girişi yapılabilir.

Ölçümü akü kutup başı yerine bağlantı barasından yapabilir miyim?

Akünün iç direnci için kutup başından ölçüm önerilir. Bara veya cıvata üzerinden ölçülen değere bağlantı direnci de eklenir ve akünün durumu olduğundan kötü görünebilir.

Sonuç: Akü İç Direnç Ölçümünü Bakım Rutinine Dönüştürün

Akü iç direnç ölçümü, UPS akü gruplarında zayıflayan aküleri kesinti anında değil, planlı bakım sırasında fark etmeyi sağlar. Doğru güvenlik hazırlığı, düzenli sıfır ayarı, kutup başından tutarlı ölçüm ve kayıt alışkanlığı sonuçların güvenilirliğini belirler.

Hioki BT3554 serisi; 3 mΩ – 3 Ω direnç aralığı, sistem devredeyken ölçüm, PASS/WARNING/FAIL karşılaştırıcısı ve 6.000 veri setlik belleğiyle UPS bakımında trend takibine uygun bir yapı sunar. Versiyon seçimi ise akülerinizin yerleşimine ve tercih ettiğiniz proba göre yapılır.

Akü Test Cihazları

Hioki Ölçüm Cihazları

Hioki BT3554-51 Akü Test Cihazı

Hioki BT3554-52 Akü Test Cihazı

İnovasyonTest, Hioki yetkili satıcısıdır. Akü grubu sayısı, akü tipi ve raporlama ihtiyacınızı paylaşarak kurumsal teklif isteyebilir, cihaz ve prob seçimi için teknik ekibimizden destek alabilirsiniz.

İnovasyonTest | Profesyonel Test ve Ölçü Cihazları

Blog Etiketleri :
ideasoft e-ticaret paketleri ile hazırlandı.