Kardeş Elektrik ve Kraus & Naimer: Türkiye'de Pako Şalterin 60 Yılı
Kardeş Elektrik ve Kraus & Naimer: Türkiye'de Pako Şalterin 60 Yılı
Kardeş Elektrik, Türkiye'de pako şalter denince akla gelen ilk adlardan biridir. 1963 yılında kurulan firma, Avusturya merkezli Kraus & Naimer'in pako şalterlerini bugün İstanbul Arnavutköy'deki fabrikasında üretiyor.
Panolarda, makine kumandalarında ve jeneratör geçişlerinde kullanılan C ve CA serisi pako şalterlerin yanında Kardeş Elektrik, kendi adını taşıyan sıkmalı kablo pabuçları (SKP) ve ek muflarıyla da tanınır.
Bu yazıda Kraus & Naimer'in kim olduğunu, Kardeş Elektrik'in 1963'ten bugüne uzanan hikâyesini, Arnavutköy fabrikasını ve iki markanın ürün gruplarını anlatıyoruz. Son bölümde hangi iş için hangi ürünün seçileceğini bir tabloyla özetliyoruz.
Tarihçe bilgileri Kardeş Elektrik'in kendi kurumsal sayfasından, teknik değerler ise Kardeş / Kraus & Naimer kataloğundan ve sitemizdeki ürün sayfalarından alınmıştır.
Kardeş Elektrik Ürünlerini İnceleyin
Kraus & Naimer Kimdir?
Kraus & Naimer, Avusturya'nın Viyana kentinde merkezi bulunan, kam şalter (Türkiye'deki yaygın adıyla pako şalter) üzerine uzmanlaşmış bir endüstriyel şalter üreticisidir.
Firmanın resmi sitesinde ürün grupları kumanda ve yük şalterleri, yük ayırıcılar, tamir-bakım ve emniyet şalterleri, butonlar ve sinyal lambaları ile fotovoltaik uygulamalara yönelik şalterler olarak sıralanır.
Kraus & Naimer şalterlerinin temel özelliği modüler yapılarıdır. Aynı gövde içinde farklı kontak düzenleri kurulabildiği için tek bir seriden açma kapama, kutup değiştirici, kademeli, enversör, yıldız üçgen ve komütatör gibi çok farklı şalterler elde edilir.
Pako Şalter ile Kam Şalter Aynı Şey mi?
Evet. "Pako şalter" Türkiye'de kullanılan addır; "kam şalter" ise kontakları açıp kapatan kam mekanizmasından gelir. Pako şalterin çalışma prensibini ve çeşitlerini Pako Şalter Nedir, Nasıl Çalışır? yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Kardeş Elektrik: 1963'ten Bugüne
Kardeş Elektrik'in firma profiline göre şirket, 1963 yılında Elektrik Mühendisi Ünal Kardeş tarafından kuruldu. İlk yıllarda Kraus & Naimer'in Türkiye temsilciliğini yürüten firma, bu görevi 1968 yılına kadar sürdürdü.
1968'de imalata başlandı. Bu süreç, 1974 yılında kurulan Kardeş Elektrik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin Sefaköy'deki fabrikasında gelişti ve firmanın bugünkü sanayici kimliğinin temelini oluşturdu.
2017 yılında şirket, Arnavutköy'de yeni teknolojiye göre hazırlanan fabrikasına taşındı. Kardeş Elektrik kendi ifadesiyle 60 yılı aşkın süredir üretim yapıyor.
| Yıl | Gelişme |
|---|---|
| 1963 | Elektrik Mühendisi Ünal Kardeş firmayı kurdu; Kraus & Naimer Türkiye temsilciliği başladı. |
| 1968 | Temsilcilik dönemi sona erdi, imalata başlandı. |
| 1974 | Kardeş Elektrik Sanayi ve Ticaret A.Ş. kuruldu; üretim Sefaköy fabrikasında sürdü. |
| 2017 | Üretim Arnavutköy'deki yeni fabrikaya taşındı. |
| Bugün | Kraus & Naimer C ve CA serisi pako şalterler, SKP kablo pabuçları ve ek muflar Arnavutköy'de üretiliyor. |
Yazının başlığındaki "60 yıl" ifadesi bu süreyi anlatır: 1963'te başlayan Kraus & Naimer ilişkisi, temsilcilikten yerli üretime dönüşerek bugüne kadar sürdü.
Türkiye'de Üretim: Arnavutköy Fabrikası
Kardeş Elektrik'in firma profilinde Arnavutköy fabrikasının 11.000 m² kapalı alana sahip olduğu belirtilir. Fabrikada Kraus & Naimer şalterlerinin yanı sıra otomotiv sektörüne yönelik kömür ve kömür yuvaları da üretilir.
Firmanın kendi üretimleri arasında şunlar sayılır:
- Kraus & Naimer C ve CA serisi pako şalterler
- Kardeş SKP sıkmalı kablo pabuçları
- Kardeş ek mufları
- Born klemensler
- Otomotiv sektörüne yönelik marş otomatikleri, oto kömürleri ve kömür yuvaları
Kardeş Elektrik ayrıca birçok uluslararası markanın Türkiye mümessilidir. Firma profilinde Kraus & Naimer'in KG serisi ana kumanda, emniyet ve tamir-bakım şalterleri bu markalar arasında, Avusturya ürünleri olarak listelenir.
Kısacası sitemizdeki Kraus & Naimer ürünlerinin C ve CA serisi pako şalterleri Türkiye'de Kardeş Elektrik tarafından üretilir; KG serisi emniyet şalterleri ise Kardeş Elektrik aracılığıyla Türkiye pazarına sunulur.
Ürün Grupları: Pako Şalterler, Emniyet Şalterleri, Komütatörler, Kablo Pabucu ve Ek Muf
Sitemizde Kraus & Naimer markası altında pako şalterler, emniyet şalterleri ve komütatörler; Kardeş Elektrik markası altında ise sıkmalı kablo pabuçları, DIN 46235 pabuçlar ve ek muflar yer alır. Aşağıda her grubu örnek modellerle açıklıyoruz.
Pako Şalterler
Pako şalterler bir kol yardımıyla döndürülen ve konumuna göre bir veya birden fazla devreyi açan, kapatan ya da devreler arasında geçiş yapan elle kumandalı şalterlerdir. Kraus & Naimer ürünlerinde her kontak düzeni bir şema koduyla (A200, A210 gibi), akım değeri ise gövde koduyla (CA10, C26 gibi) gösterilir.
Kraus & Naimer CA10 A200 Pako Şalter 1x20A 0-1 Açma Kapama, 0 ve 1 konumlu tek kutuplu bir açma kapama şalteridir. Ürün sayfasına göre CA10 gövdesi 20 A termik akım ve 690 V anma izolasyon gerilimine sahiptir; 48 x 48 mm ön etiketle 4 vidayla ön panele monte edilir (E) ve ön yüzü IP 40'tır.
Kardeş / Kraus & Naimer kataloğuna göre gövde büyüklüklerinin 3×380–440 V'taki örnek nominal değerleri şöyledir:
| Gövde | Nominal akım | Motor gücü (3×380–440 V) |
|---|---|---|
| CA4 (mini) | 10 A | 3 kW |
| CA10 | 20 A | 7,5 kW (AC-23) |
| CA20 | 25 A | 11 kW |
| C26 | 32 A | 15 kW |
| C32 | 50 A | 22 kW |
| C42 | 63 A | 30 kW |
| C80 | 115 A | 45 kW |
Kraus & Naimer pako şalterleri IEC 60947-3 ve VDE 0660 Bölüm 107 standartlarına uygundur. Kesin değerler için seçtiğiniz modelin ürün sayfasına ve katalogdaki kullanım kategorisine bakın.
Dar pano kapakları için mini seri de bulunur. Kraus & Naimer CA4 A200-600 FS2 Mini Pako Şalter 1x10A 0-1, 30 x 30 mm ön etiketli ve tek delikten (FS2) monte edilen bir modeldir; ürün sayfasına göre ön yüzü IP 66'dır.
Şema kodlarının ve gövde kodlarının nasıl okunduğunu Pako Şalter Seçimi: Amper, Kutup Sayısı ve Şema Kodu yazımızda ayrıca anlatıyoruz. Tüm modeller Pako Şalterler kategorisinde listelenir.
Emniyet Şalterleri
Emniyet şalteri (tamir-bakım şalteri), bakım sırasında bir makineyi veya motoru enerjiden ayırmak için kullanılır. Bakım yapan kişinin ekipmanın uzaktan çalıştırılmasını engelleyebilmesini amaçlar.
Kraus & Naimer KG10A T203/04 E Emniyet Şalteri 3x20A 0-1, KG serisinden 3 kutuplu, 0–1 konumlu bir emniyet şalteridir. Ürün sayfasına göre sürekli akımı 20 A, 3 x 400 V'ta AC-23B şalt kapasitesi 5,5 kW'tır.
Aynı sayfada izolasyon gerilimi 690 V, darbe gerilimi 4 kV olarak verilir. Şalter 48 x 48 mm ön etiketlidir, pano kapağına 4 delikten monte edilir ve ön yüzde IP 66 koruma sağlar.
Katalogda emniyet şalterleri T2xx, ana şalterler T1xx koduyla verilir. Tüm modeller Emniyet Şalterleri kategorisindedir.
Komütatörler
Komütatörler, tek bir panel voltmetresi veya ampermetresiyle farklı fazları sırayla ölçmek için kullanılır. Böylece her faz için ayrı bir ölçü aleti takmak gerekmez.
Kraus & Naimer CA10 A004 Voltmetre Komütatörü 20A 4 Konumlu, ürün sayfasındaki şemaya göre 0, L1-L2, L2-L3 ve L3-L1 konumlarına sahiptir. Kol çevrildikçe voltmetre fazlar arası gerilimleri sırayla gösterir.
Komütatör bağlantısı mutlaka katalogdaki kontak şemasına göre yapılmalıdır. Yanlış bağlantı, ölçü aletinin hatalı değer göstermesine veya kısa devreye yol açabilir.
Kablo Pabucu (SKP)
Kardeş SKP sıkmalı kablo pabuçları, kalın kesitli iletkenleri bara, şalter, sigorta, motor ve trafo terminallerine bağlamak için kullanılır. Kardeş Elektrik'e göre pabuçlar EN 13600 şartlarına uygun %99,95 elektrolitik bakırdan üretilir; standart seri 10 mm²'den 400 mm²'ye kadar üretilir.
Kardeş Elektrik KP010-M05 Sıkmalı Kablo Pabucu 10 mm² M5, 10 mm² kesit ve M5 cıvata için standart tip bir pabuçtur. Ürün sayfasına göre kalay kaplıdır.
Proje şartnamesinde DIN tipi pabuç istenen işler için DIN 46235 serisi bulunur. Kardeş Elektrik KDP 010-M06 DIN 46235 Kablo Pabucu 10 mm² M6 bu serinin bir örneğidir. Ürün sayfasına göre DIN serisi 10–240 mm² aralığında üretilir ve standart tipe göre daha uzun bir sıkma bölgesine sahiptir.
Kardeş Elektrik, pabuçları için özel üretilen sıkma çenelerinin kullanılmasını tavsiye eder. Standart pabuç standart çeneyle, DIN pabuç ise DIN tipi çeneyle sıkılmalıdır. Pabuç tiplerinin farkını Kablo Pabucu Çeşitleri yazımızda karşılaştırdık.
Tüm ölçüler Sıkmalı Kablo Pabuçları kategorisinde yer alır.
Ek Muf
Ek muf, iki iletkeni uç uca birleştirmek için kullanılan sıkmalı bir bağlantı elemanıdır. Kablo uzatma, hasarlı kabloların onarımı ve pano içi iletken birleştirme başlıca kullanım alanlarıdır.
Kardeş Elektrik KM 010 Standart Tip Ek Muf 10 mm², 10 mm² kesitli iki iletken için standart tip bir ek muftur. Ürün sayfasına göre Kardeş ek mufları EN 13600 şartlarına uygun %99,95 elektrolitik bakırdan üretilir; sıkma sırasında kırılma ve gevşemeyi önlemek için tavlanmış bakır kullanılır. Standart tip seri 10–300 mm² aralığındadır.
DIN tipi ek muf gereken işler için DIN 46267 serisi bulunur. Kardeş Elektrik KDM 035 DIN 46267 Ek Muf 35 mm² bu serinin bir örneğidir; ürün sayfasına göre DIN 46267 serisi 10–240 mm² aralığında üretilir ve DIN tipi çeneyle sıkılır.
Tüm ek muflar Ek Muflar kategorisindedir.
Kardeş Pabuçlarında Adet Bazında Satış
Kardeş Elektrik kablo pabucu ve ek muflarında fiyat 1 adet içindir ve minimum sipariş adedi yoktur. Üretici ambalajı bulunsa da ihtiyacınız kadar adet sipariş verebilirsiniz.
Bu durum, sitemizdeki GWEST sarf ürünlerinden farklıdır. GWEST pabuçları ve diğer sarf malzemeleri katalog paketiyle satılır ve fiyat paket içindir. Az sayıda pabuca ihtiyaç duyulan bakım işlerinde adet bazında satış pratik bir seçenek sunar.
Kraus & Naimer pako şalterleri ve emniyet şalterleri de adet bazında satılır; tek bir şalter için de sipariş verebilirsiniz.
Hangi İş İçin Hangi Ürün?
Aşağıdaki tablo, sahada sık karşılaşılan işler için Kraus & Naimer ve Kardeş Elektrik ürün gruplarından hangisine bakılacağını özetler.
| Yapılacak iş | Ürün grubu | Seçimde bakılacak bilgi | Örnek model |
|---|---|---|---|
| Monofaze bir devreyi elle açıp kapatmak | Açma kapama pako şalter | Akım, kutup sayısı, şema kodu | CA10 A200 |
| Dar kapakta açma kapama | Mini pako şalter (FS2) | 10 A sınırı, delik ölçüsü | CA4 A200-600 FS2 |
| Makine yanında bakım ayırması | Emniyet şalteri | Sürekli akım, AC-23B gücü, kutup | KG10A T203/04 E |
| Tek voltmetreyle fazlar arası gerilimi okumak | Voltmetre komütatörü | Konum sayısı ve şema | CA10 A004 |
| Kabloyu bara veya şaltere bağlamak | Standart SKP pabuç | Kesit ve cıvata ölçüsü | KP010-M05 |
| Şartnamede DIN pabuç istenen iş | DIN 46235 pabuç | Kesit, cıvata, DIN çenesi | KDP 010-M06 |
| İki kabloyu uç uca eklemek | Standart ek muf | Kesit, standart çene | KM 010 |
| DIN tipi ek muf istenen iş | DIN 46267 ek muf | Kesit, DIN çenesi | KDM 035 |
Daha yüksek akımlar için aynı şema kodunun CA20, C26, C32, C42 veya C80 gövdeli versiyonları seçilir. Pabuç ve ek mufta ise kesit büyüdükçe uygun kalıplı hidrolik pres gerekir.
Seçimde ve Montajda Sık Yapılan Hatalar
- Şalteri yalnızca ampere göre seçmek: Motor yüklerinde nominal akımın yanında motor gücü ve kullanım kategorisi (AC-23 gibi) de dikkate alınmalıdır.
- Kutup sayısını atlamak: Trifaze bir yükte tek kutuplu şalter fazların yalnızca birini ayırır.
- Ön etiket ölçüsünü kontrol etmemek: 48 x 48 mm ve 64 x 64 mm ön etiketli gövdeler aynı kapak delik düzenine uymayabilir.
- Emniyet şalteri yerine sıradan bir şalter kullanmak: Bakım ayırması için tasarlanmış emniyet şalterleri ile ana şalterler katalogda ayrı kodlarla verilir.
- Standart ve DIN pabucu karıştırmak: İki tipin sıkma bölgesi ve çenesi farklıdır; biri diğerinin çenesiyle sıkılmamalıdır.
- Kesiti yanlış ek muf veya pabuç seçmek: Muf ve pabuç kesiti kablo kesitiyle aynı olmalıdır.
- Bağlantıyı tahminle yapmak: Pako şalter ve komütatör bağlantıları her zaman katalogdaki kontak şemasına göre yapılmalıdır.
Güvenlik uyarısı: Şalter, pabuç ve ek muf montajı enerji kesikken, gerilimsizlik doğrulandıktan sonra yetkin elektrik personeli tarafından yapılmalıdır. Klemens ve pabuç vidaları uygun torkla sıkılmalıdır.
Kraus & Naimer ve Kardeş Türkiye Yetkili Satıcısı İnovasyonTest
İnovasyonTest, Kraus & Naimer ve Kardeş Elektrik ürünlerinde Türkiye yetkili satıcısıdır. Kardeş Elektrik'in güncel fiyat listesindeki ürünler sitemizde iki marka sayfasında listelenir: pako şalterler, emniyet şalterleri ve komütatörler Kraus & Naimer sayfasında; kablo pabuçları ve ek muflar Kardeş Elektrik sayfasında.
- Adet bazında satış; kablo pabucu ve ek mufta minimum sipariş adedi yok
- Stoktaki ürünlerde aynı gün kargo
- 5.000 TL ve üzeri siparişlerde ücretsiz kargo
- Kredi kartına 12 aya varan taksit, banka transferiyle ödemede ek indirim fırsatı
- Hafta içi 09:00–17:00 arasında WhatsApp ve e-posta ile model seçimi desteği
- Pano üreticileri ve projeler için kurumsal teklif
Kardeş Elektrik Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kardeş Elektrik ne zaman kuruldu?
Kardeş Elektrik, 1963 yılında Elektrik Mühendisi Ünal Kardeş tarafından kuruldu. Firma 1968'e kadar Kraus & Naimer'in Türkiye temsilcisiydi; aynı yıl imalata başladı.
Kraus & Naimer pako şalterleri Türkiye'de mi üretiliyor?
Evet. Kraus & Naimer C ve CA serisi pako şalterleri Türkiye'de Kardeş Elektrik tarafından üretilir. Firma 2017'den bu yana Arnavutköy'deki fabrikasında üretim yapıyor.
Kardeş Elektrik fabrikası nerede?
Fabrika İstanbul Arnavutköy'dedir. Firma profiline göre 11.000 m² kapalı alana sahiptir. Önceki üretim yeri Sefaköy'deki fabrikaydı.
Kraus & Naimer hangi ülkenin markası?
Kraus & Naimer, merkezi Avusturya'nın Viyana kentinde bulunan bir kam şalter üreticisidir.
Kardeş kablo pabucu hangi malzemeden üretilir?
Kardeş SKP pabuçları EN 13600 şartlarına uygun %99,95 elektrolitik bakırdan üretilir ve kalay kaplanır. Standart seri 10–400 mm² aralığındadır.
Kardeş pabuçları ve ek mufları adet olarak alınabilir mi?
Evet. Fiyatlar 1 adet içindir ve minimum sipariş adedi yoktur.
Emniyet şalteri ile ana şalter arasındaki fark nedir?
Katalogda emniyet şalterleri T2xx, ana şalterler T1xx koduyla verilir. Örneğin KG10A T203/04 E bir emniyet şalteridir; ürün sayfasına göre ana şalter karşılığı KG10A T103/04 E'dir.
20 A'lik pako şalter hangi gövdedir?
Kraus & Naimer serisinde 20 A nominal akım CA10 gövdesine karşılık gelir. Katalog bilgisine göre CA10, 3×380–440 V'ta AC-23 kategorisinde 7,5 kW değerindedir.
Sonuç: 60 Yılı Aşkın Ortaklık, Yerli Üretim
Kardeş Elektrik, 1963'te Kraus & Naimer'in Türkiye temsilcisi olarak başladığı yolculuğu yerli üretime taşıdı. Bugün Kraus & Naimer C ve CA serisi pako şalterler, Kardeş SKP kablo pabuçları ve ek muflar Arnavutköy fabrikasında üretiliyor.
Pako şalter seçiminde şema kodu, gövde ve montaj tipine; pabuç ve ek muf seçiminde ise kesit, cıvata ölçüsü ve doğru sıkma çenesine bakmak yeterli bir başlangıç sağlar.
Doğru şalter, pabuç ve ek muf seçimi için teknik destek ekibimize ulaşabilir, pano ve proje alımlarınız için kurumsal teklif isteyebilirsiniz.
İnovasyonTest | Profesyonel Test ve Ölçü Cihazları