Kontaktörler

Kontaktör, bobinine uygulanan kumanda gerilimiyle ana kontaklarını kapatarak motor, ısıtıcı ve aydınlatma gibi güç devrelerini uzaktan anahtarlayan elektromanyetik şalt elemanıdır.

Tense kontaktörlerini AC kontaktörler, mini kontaktörler, modüler kontaktörler ve yardımcı kontaklar başlıklarında bulabilirsiniz. Kondansatör anahtarlama için kompanzasyon kontaktörlerine bakın.

Kontaktör Nasıl Seçilir?

• Akım ve güç: Motor uygulamasında AC-3 kategorisindeki kW/A değeri esas alınır.
• Bobin gerilimi: Kumanda devresine uygun (ör. 220 V AC veya 24 V AC) seçilir.
• Yardımcı kontak: Mühürleme ve sinyal için gereken NA/NK sayısı.
• Montaj ve gürültü: Dağıtım panolarında sessiz modüler kontaktörler tercih edilir.

AC-1 ve AC-3 Nedir?

AC-1 rezistif yükleri (ısıtıcı), AC-3 kafesli asenkron motorların kalkış ve durdurulmasını ifade eden kullanım kategorisidir. Motor uygulamalarında AC-3 akımına göre seçim yapılır.

Kontaktör ile Röle Farkı

Kontaktör yüksek akımlı güç devreleri için ark söndürme hücreli ana kontaklara sahiptir; röle ise düşük akımlı kumanda devrelerinde kullanılır.

AC Kontaktör Seçim Tablosu (AC-3, 400 V)

Kontaktör Bağlantısı: A1-A2, L ve T Uçları

Bobin besleme uçları A1 ve A2 olarak işaretlidir. Ana kontak girişleri L1-L2-L3 (1-3-5), çıkışları T1-T2-T3 (2-4-6) olarak işaretlenir. Mühürleme için NA yardımcı kontak start butonuna paralel bağlanır. Büyük kontaktörlerde bobin gücünü düşürmek için elektronik bobin beslemesi (EB-185) kullanılabilir.

Kontaktör Arızaları ve Kontrolü

• Kontak yapışması: Aşırı akım veya sık anahtarlama; kontaktör bobin enerjisi kesildiği halde motor durmaz.
• Bobin yanması: Yanlış bobin gerilimi veya mekanik sıkışma.
• Uğultu: Düşük kumanda gerilimi, kirli nüve yüzeyi.

Kontak ısınmaları termal kamera ile, faz akımları pensampermetre ile kontrol edilebilir.

Kontaktör Nasıl Çalışır?

Kontaktör bobinine gerilim uygulandığında oluşan manyetik alan hareketli nüveyi çeker ve ana kontaklar kapanır; bobin enerjisi kesildiğinde yay nüveyi geri iter ve kontaklar açılır. Ana kontaklar yük altında açılırken oluşan ark, ark söndürme hücrelerinde soğutularak söndürülür. Bu yapı sayesinde kontaktör saatte yüzlerce, ömrü boyunca milyonlarca anahtarlama yapabilir.

Kontaktör Kullanım Alanları

• Asenkron motorların direkt, yıldız-üçgen ve sağ-sol yol verilmesi
• Elektrikli ısıtıcı ve fırın rezistanslarının anahtarlanması
• Aydınlatma gruplarının zaman rölesi, fotosel veya astronomik röleyle kumandası
• Kompanzasyon panolarında şönt reaktör kademeleri
• Transfer (şebeke-jeneratör) panolarında kaynak değiştirme

Kontaktör Seçerken Yapılan 5 Hata

1. Motor için AC-1 akımına göre seçim yapmak: AC-3 değeri esas alınmalıdır.
2. Bobin gerilimini kumanda devresiyle karşılaştırmamak.
3. Sık anahtarlanan yükler için kontaktör yerine SSR veya statik çözüm düşünmemek.
4. Kondansatör anahtarlamada standart kontaktör kullanmak: kompanzasyon kontaktörü gerekir.
5. Yardımcı kontak ihtiyacını hesaba katmamak.

Kontaktör Fiyatları Neye Göre Değişir?

• AC-3 akım ve motor gücü değeri
• Bobin gerilimi ve tipi (AC/DC, elektronik besleme)
• Yardımcı kontak sayısı
• Gövde boyutu ve seri (mini, standart, modüler, yüksek akım)

Güncel fiyatlar ürün sayfalarında yer alır; proje ve toplu alımlarda kurumsal teklif formu ile özel fiyat isteyebilirsiniz.

Sık Karşılaşılan Sorunlar ve Çözümleri

Temel Terimler

• AC-3: Kafesli motorların kalkış ve çalışma sırasında durdurulması kullanım kategorisi
• AC-1: Rezistif veya hafif endüktif yükler kullanım kategorisi
• NA / NK: Normalde açık / normalde kapalı yardımcı kontak
• Mühürleme: Start butonu bırakıldığında kontaktörün kendi yardımcı kontağıyla enerjili kalması
• Elektriksel ömür: Kontaktörün nominal yükte yapabileceği anahtarlama sayısı

Uygulama Örneği: 11 kW Pompa Motoru Yol Vericisi

400 V 11 kW pompa motoru için SGC1-D-25 (25 A, 11 kW) AC kontaktör, motor akımına uygun SGR2-D1322 (17–25 A) termik röle veya SGV2-M22 (20–25 A) motor koruma şalteri seçilebilir. Kuru çalışma koruması isteniyorsa termik yerine dijital termik, faz koruması için faz koruma rölesi eklenir.

Direkt Yol Verme Devresi Kurulum Adımları

1. Motor gücüne göre kontaktör, termik röle veya motor koruma şalterini seçin.
2. Kontaktörü DIN rayına veya montaj plakasına sabitleyin, termik röleyi kontaktörün altına takın.
3. Güç hattını sigorta/MKŞ çıkışından kontaktörün L1-L2-L3 girişlerine, termik çıkışını motora bağlayın.
4. Kumanda devresinde stop (NK) ve start (NA) butonlarını, termiğin NK kontağını bobinle seri bağlayın.
5. Start butonuna paralel kontaktörün NA yardımcı kontağıyla mühürleme yapın.
6. Termiği motor etiket akımına ayarlayın, enerji vererek çalışma ve durdurmayı test edin.

Montaj ve bağlantı işlemleri yetkili elektrik personeli tarafından, enerji kesilip gerilim yokluğu doğrulandıktan sonra yapılmalıdır.

Neden İnovasyonTest?

• Tense yetkili satıcısı; tüm ürünler orijinal ve faturalı
• Stoktaki ürünlerde aynı gün kargo, 5.000 TL üzeri ücretsiz kargo
• Kredi kartına 12 aya varan taksit, havale ile ek indirim fırsatı
• Hafta içi 09:00–17:00 WhatsApp ve e-posta ile teknik destek
• Proje ve toplu alımlar için kurumsal teklif formu

Kontaktörler Hakkında Sık Sorulan Sorular